Stłuszczenie wątroby, określane dziś jako metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease (MASLD), staje się jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych związanych ze stylem życia i chorobami metabolicznymi. Szacuje się, że na świecie choroba dotyczy nawet co czwartej osoby1, jednak jej rzeczywista częstość występowania może być niedoszacowana2. Choroba może rozwijać się przez długi czas bez objawów, dlatego wielu pacjentów dowiaduje się o niej przypadkiem na późnym etapie3.

Aby zwiększyć świadomość chorób wątroby oraz ułatwić pacjentom wcześniejsze rozpoznanie czynników ryzyka, w ponad 170 aptekach pod marką Gemini w Polsce, w ramach współpracy z Opella, rozpoczyna się przesiewowy program konsultacji farmaceutycznych dotyczących zdrowia wątroby. Zaangażowanie Opella w inicjatywę wpisuje się w działania firmy na rzecz wspierania pacjentów w samodzielnym dbaniu o zdrowie.

Choroba rozwija się bezobjawowo

MASLD jest silnie powiązana z innymi chorobami metabolicznymi, takimi jak otyłość, cukrzyca typu 2 czy zaburzenia lipidowe4. W Polsce już 9 milionów osób zmaga się z otyłością5, 3,1 miliona z cukrzycą typu 26, 10 milionów z nadciśnieniem tętniczym7, a zaburzenia lipidowe mogą dotyczyć nawet 21 milionów osób8. Dlatego też specjaliści coraz częściej wskazują metabolicznie uwarunkowaną stłuszczeniową chorobę wątroby jako element szerszego problemu zdrowia metabolicznego.

– Stłuszczenie wątroby jest silnie powiązane z naszym stylem życia i innymi chorobami metabolicznymi. Dlatego nie można patrzeć na nie w oderwaniu od diety, aktywności fizycznej czy masy ciała. Właśnie z tego powodu tak ważna jest wczesna edukacja pacjentów i ułatwienie im pierwszego kroku w kierunku diagnostyki – mówi dr hab. n. med. Daniel Śliż, specjalista chorób wewnętrznych, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Stylu Życia, Warszawski Uniwersytet Medyczny. – Coraz większą rolę w tym procesie będą odgrywali również farmaceuci – dzięki poradom farmaceutycznym oraz prostym narzędziom przesiewowym pomogą pacjentom wcześniej rozpoznać czynniki ryzyka i zachęcić ich do dalszej diagnostyki. To ważny krok w kierunku zwiększenia dostępności działań profilaktycznych dotyczących zdrowia wątroby – dodaje ekspert.

Wielu pacjentów nie jest świadomych zagrożenia. Choroba przez długi czas może nie powodować żadnych dolegliwości, a diagnoza często pojawia się przypadkowo – np. podczas badań wykonywanych z innych powodów.

Wczesna identyfikacja ryzyka kluczowa dla profilaktyki

W przypadku chorób wątroby ogromne znaczenie ma wczesna identyfikacja czynników ryzyka. – Im wcześniej pacjent dowie się, że znajduje się w grupie ryzyka, tym większa szansa na zatrzymanie progresji choroby poprzez zmianę stylu życia i odpowiednią opiekę medyczną – dodaje dr Śliż.

Program profilaktyczno-edukacyjny w aptekach pod marką Gemini może pomóc w identyfikacji osób, które powinny wykonać dalsze badania diagnostyczne.

Apteki jako miejsce pierwszego kontaktu

Program konsultacji przesiewowych będzie realizowany w aptekach sieci Gemini posiadających gabinety opieki farmaceutycznej. Podczas krótkiej rozmowy farmaceuta pomoże ocenić obecność najważniejszych czynników ryzyka, takich jak masa ciała, choroby metaboliczne czy styl życia.

– Cieszymy się, że zakres usług świadczonych przez farmaceutów w Polsce systematycznie się rozszerza. Opieka farmaceutyczna daje nam coraz więcej możliwości wspierania pacjentów w samodzielnym dbaniu o zdrowie. Dzięki codziennemu kontaktowi z pacjentami farmaceuci są dla wielu osób pierwszym i najbardziej dostępnym źródłem informacji o zdrowiu, dlatego apteka może być skutecznym miejscem działań profilaktycznych – mówi Izabela Baj, Dyrektor ds. Opieki Farmaceutycznej Gemini Polska.

Celem konsultacji jest przede wszystkim edukacja zdrowotna i zachęcenie pacjentów do dalszej diagnostyki w przypadku podwyższonego ryzyka.

Zdrowie wątroby można wspierać na wielu poziomach, od zmiany stylu życia po rozwiązania pomagające wspierać naturalne procesy regeneracyjne organizmu.

– Coraz więcej wiemy o tym, jak wspierać zdrowie wątroby – zarówno poprzez zmianę stylu życia, jak i rozwiązania wspierające jej regenerację. W Opella wierzymy, że pacjenci powinni mieć dostęp nie tylko do wiedzy, ale także do narzędzi, które pomagają im aktywnie dbać o zdrowie i wspierać naturalne procesy regeneracyjne organizmu – mówi Magdalena Olszewska-Brzeska, Brand Lead Essentiale, Opella.

Rosnąca liczba chorób metabolicznych wymaga współpracy wielu środowisk – lekarzy, farmaceutów i instytucji zajmujących się zdrowiem publicznym. Zwiększanie świadomości pacjentów oraz wczesna identyfikacja czynników ryzyka mogą pomóc ograniczyć rozwój poważnych powikłań chorób wątroby i poprawić zdrowie całej populacji. Więcej informacji na temat programu profilaktycznego znajduje się na Zdrowa wątroba.

Źródło: Opella

1. Global Liver Institute “Global State of Liver Heath” 2023, link: https://globalliver.org/wp-content/uploads/2024/02/compressed-global_liver_report_ed2.pdf; Access: 3.06.2024

2. Hartleb, M., Wunsch, E., Milkiewicz, P., Drzewoski, J., Mach, T., Gutkowski, K., Raszeja-Wyszomirska, J., Jabłkowski, M., Cichoż-Lach, H., Stachowska, E., Socha, P., Okopień, B., Krawczyk, M., Kajor, M., Drobnik, J., Lewiński, A., Wójcicki, M., Januszewicz, A., Strojek, K., Olszanecka-Glinianowicz, M. (2019). Management of patients with non-alcoholic steatohepatitis. Recommendations of the Polish NAFLD Expert Group 2019. Practical Medicine, 10, 47-74. Link: https://ptg-e.org.pl/wp-content/uploads/2022/03/GP_3_2019_NAFLD.pdf, Access: 3.06.2024

3. Paweł Rajewski, Piotr Rajewski, Michał Wiciński, Karolina Dulęba, Krzysztof Dobosz; Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) – etiology, diagnosis, treatment in the light of current knowledge; Forum of Family Medicine 2020;14(1):1-10; link: https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/67179; Access: 3.06.2024

4. Global Liver Institute “Global State of Liver Heath” 2023, link: https://globalliver.org/wp-content/uploads/2024/02/compressed-global_liver_report_ed2.pdf; Access: 3.06.2024

5. National Audit Office, 'Prevention and treatment of obesity have outgrown the system (press conference transcript)”, 29.02.2024; link https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/coraz-wiecej-osob-z-choroba-otylosciowa-coraz-dluzsze-kolejki.html. Access: 3.06.2024

6. Kiełczykowska A., Polish Press Agency „A dynamic increase in the incidence of diabetes awaits us. By 2030, there will be more than 4 million patients.”, 16.12.2023; link: https://www.pap.pl/aktualnosci/czeka-nas-dynamiczny-wzrost-zachorowan-na-cukrzyce-w-2030-roku-chorych-bedzie-ponad-4; Access: 3.06.2024

7. PolitykaZdrowotna.com, „Alarming data: Poles most likely to die of heart disease”, 29.09.2023; link: https://politykazdrowotna.com/artykul/alarmujace-dane-polacy/1183174; Access: 03.06.2024

8. PTKardio.pl, „2023 the year to fight hypercholesterolaemia! The year of lipid disorders awareness”, 31.01.2023; link: https://ptkardio.pl/aktualnosci/693-2023_rokiem_walki_z_hipercholesterolemia_rok_swiadomosci_zaburzen_lipidowych; Access: 3.06.2024