Zwierzęta obecne w malarstwie rzadko są jedynie elementem dekoracyjnym – częściej pełnią rolę nośników znaczeń, zakodowanych symboli i kulturowych wyobrażeń. Wybranym dziełom przyjrzymy się podczas wykładu zatytułowanego „Stworzenia duże i małe, czyli o symbolice zwierzęcej w sztuce”. Poprowadzi go Kamila Śpiewla-Kasperek, plastyczka, nauczycielka historii sztuki i animatorka.

Symbolika zwierząt w sztuce jest często kluczem do zrozumienia głębszych sensów dzieł malarskich i do ich wnikliwej interpretacji. Czczone w prehistorii i starożytności zwierzęta były bohaterami mitów i wcieleniami bóstw. Dla mieszkańców i mieszkanek Mezopotamii i Egiptu ich wizerunki miały znaczenia religijne, bywały symbolami potęgi i władzy. Obrazy różnych stworzeń niosą za sobą skomplikowane i wielowarstwowe znaczenia, symbolizują idee, wartości i przekonania, które ukształtowały poszczególne epoki, ich kulturę i społeczeństwo.

W średniowieczu i renesansie pojawiają się również w sztuce sakralnej i heraldycznej. Takie zwierzęta jak orzeł i lew były uważane za królewskie, a przeklętymi, związanymi z siłami nieczystymi czy wręcz szatanem były węże, nietoperze, kozy czy koty. Te ostatnie padały ofiarami regularnych pogromów w wiekach średnich.

W sztuce nowożytnej zwierzęta często bywały personifikacjami ludzkich zalet i przywar. Pies mógł być symbolem wierności, gołębica – pokoju, sowa – mądrości, koń – odwagi i męskości. Zdarza się jednak, że będą miały znaczenia sprzeczne lub przynajmniej nie do końca zgodne z wymienionymi. Wiele z symboli zwierzęcych, zwłaszcza wywodzących się z mitów grecko-rzymskich lub Biblii, jest również w repertuarze artystów i artystek współczesnych.

Wykład będzie próbą odkrywania ukrytych przesłań, jakie niosła za sobą obecność postaci zwierzęcych w obrazach mistrzów i mistrzyń.

Prowadzenie: Kamila Śpiewla-Kasperek