
Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” zaprasza na spotkanie
Archiwum Kobiet (działalność, wyzwania). Przyszłość badań autobiograficznych, life writing, nowe sposoby rozumienia przeszłości.
26 maja (wtorek) 2026 roku., Godz. 18:00.
Sala czarna Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” (ul. Grodzka 21, Lublin).
Rozmawiać będą: Monika Rudaś-Grodzka i Jolanta Żyndul.
Spotkanie poprowadzi: Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz.
Punktem odniesienia są dwie edycje: Listy Marii Konopnickiej do Nikodema Erazma Iwanowskiego 1887-1889 oraz Pamiętnik masażystki 1894-1916 Marii Jadwigi Strumff.
Listy Marii Konopnickiej do Nikodema Erazma Iwanowskiego 1887-1889.
Edycja zawiera dwadzieścia trzy listy pisane przez Marię Konopnicką do Nikodema Erazma Iwanowskiego. Znajdują się one w Litewskim Archiwum Literatury i Sztuki, zaś ich kopie przechowywane są w Bibliotece Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich w Wilnie. Listy obejmują trzy lata, pierwszy z nich jest datowany na 28 kwietnia 1887 roku, a ostatni na 16 marca 1889 roku. Niestety, nie zachowały się listy Iwanowskiego do poetki. Ten brak narzucił całą koncepcję książki. Koniecznością było dołączenie uzupełnień pozwalających zrozumieć związek poetki z jej przyjacielem ze Żmudzi, dlatego w drugiej części publikacji zamieszczone są dwa aneksy dotyczące Iwanowskiego.
Maria Jadwiga Strumff, Pamiętnik Masażystki 1894-1916
Pamiętnik Marii Jadwigi Strumff (1856-1940) to niezwykły dokument autobiograficzny obejmujący kilkanaście lat życia autorki. Strumff pochodziła z rodziny inteligenckiej, jej ojciec Stanisław Szancer był lekarzem praktykującym w Piotrkowie Trybunalskim, ale praprababką od strony matki Judyta Jakubowicza żona Szmula Zbytkowera. Porzucona z czwórką dzieci przez męża podjęła pracę zawodową jako masażystka. W pamiętniku opisuje swoje kontakty z pacjentkami, życie obyczajowe Warszawy z końca wieku XIX, a także swoje historii miłosne z kobietami. Przede wszystkim jest zapis jej życia emocjonalnego, namysł nad własną tożsamością i kondycją kobiet.
Obie publikacje ukazały się w ramach serii Archiwum kobiet wydawanej przez Instytut Badań Literackich PAN.
prof. Monika Rudaś-Grodzka – historyczka literatury XIX i XX w, kierowniczka podyplomowych gender studies, podyplomowych studiów polsko-żydowskich, Szkoły Historycznego Dokumentu Filmowego. Kieruje zespołem Archiwum Kobiet IBL PAN. Powołała do istnienia dwie serie wydawnicze „Lupa obscura” i „Archiwum Kobiet. Dokumenty” IBL PAN. Opublikowała książki „Sprawić, aby idee śpiewały”. Motywy platońskie w życiu i dziełach Adama Mickiewicza w okresie wileńsko-kowieńskim oraz Sfinks słowiański i mumia polska, a w 2024 roku Za żelazną bramą. W 2018 roku wydała Listy z cytadeli 1886 Bronisławy Waligórskiej, a 2024 roku Listy Marii Konopnickiej do Nikodema Erazma Iwanowskiego i Pamiętnik masażystki Marii Jadwigi Strumff.
dr hab. Jolanta Żyndul – historyczka, specjalizująca się w historii Żydów w Polsce i stosunków polsko-żydowskich w XIX i XX wieku; pracowała na Instytucie Historycznym UW (1991-2013), Muzeum Polin (2014-2016), ŻIH (2016-2023); wykładała na Notre Dame University (2004/2005), Potsdam Universität (2014) oraz na Uniwersytecie Jagiellońskim (2016/2017). Koordynatorka podyplomowych studiów polsko-żydowskich w IBL PAN. Laureatka Nagrody im. Hirszowiczów; autorka m.in. Państwo w państwie? Autonomia narodowo-kulturalna w Europie Środkowowschodniej w XX wieku (2000); Kłamstwo krwi. Legenda mordu rytualnego na ziemiach polskich w XIX i XX wieku (2011); Żydzi i Piłsudski. Wybór źródeł do historii stosunków polsko-żydowskich w okresie międzywojennym (2021).
Jolanta Sienkiewicz-Prochowicz – filozofka, nauczycielka, działaczka społeczna oraz trenerka antydyskryminacyjna. Prowadzi badania i działania społeczne wokół praw kobiet, języka inkluzywnego oraz wielokulturowości. Jest autorką książki Uniwersytet, humanistyka, filozofia: problematyka kształcenia akademickiego w ujęciu Marthy Nussbaum oraz Aleksdaira Maclyre’a oraz współredaktorką antologii Poetki na czasy zarazy. Członkini Stowarzyszenia Unia Równości oraz Oficerka ds. Priorytetów Kreatywnej Europy przy Europejskiej Stolicy Kultury 2029