Co drugi pracujący Polak przyznaje, że jest przemęczony pracą, a niemal 8 na 10 odczuwa skutki zmęczenia w życiu prywatnym – wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Personnel Service. Najczęściej cierpią na tym obowiązki domowe, sen i odpoczynek, ale konsekwencje sięgają znacznie głębiej. Aż 22 proc. pracujących wskazuje, że zmęczenie zawodowe negatywnie wpływa na ich relacje z rodziną i znajomymi, 20 proc. ma mniej czasu dla partnera lub partnerki, a 12 proc. dla dzieci. Co szósty badany dostrzega również wpływ przemęczenia na życie intymne. Praca coraz częściej kosztuje nas więc nie tylko energię, ale także czas i bliskość, których potrzebujemy do budowania relacji z najbliższymi.

Połowa pracujących Polaków deklaruje przemęczenie zawodowe. 32 proc. badanych przyznaje, że raczej czuje przemęczenie pracą, a 18 proc., że zdecydowanie tak. Najmocniej odczuwają to najmłodsi pracownicy. Wśród osób w wieku 18-34 lata przemęczenie deklaruje 60 proc., a co czwarta z nich odczuwa je zdecydowanie. Z wiekiem ten odsetek spada, bo wśród osób w wieku 45-54 lata wynosi 47 proc., a wśród pracowników po 55. roku życia 39 proc. Co ósmy badany (12 proc.) nie potrafi jednoznacznie ocenić swojego stanu.

– Najgroźniejsze w przemęczeniu jest to, że łatwo je znormalizować. Zwłaszcza kiedy trwa tygodniami, przestajemy je traktować jako sygnał, że coś trzeba zmienić. Płacimy jednak za to wysoki koszt i to nie tylko my sami, ale również nasi najbliżsi. Wracamy do domu bez energii, cierpliwości i ochoty na wspólne aktywności. Paradoksalnie najmocniej przemęczenie odczuwają najmłodsi pracownicy, choć to właśnie pokolenie Z tak wyraźnie mówi o potrzebie równowagi między pracą a życiem prywatnym. Jednak deklarowanie granic to jedno, a możliwość ich przestrzegania to drugie. Dla pracodawców to również ważny sygnał, bo długotrwałe przeciążenie może przekładać się na niższą efektywność, spadek zaangażowania i większą rotację pracowników – mówi Krzysztof Inglot, ekspert rynku pracy, założyciel Personnel Service.

Praca zabiera nam czas dla najbliższych

Zmęczenie zawodowe wchodzi z impetem do naszych domów. Tylko 22 proc. badanych deklaruje, że nie wpływa ono na ich życie prywatne. Pozostali wskazują przede wszystkim na trudności z wykonywaniem obowiązków domowych (41 proc.), snem i odpoczynkiem (40 proc.), aktywnością fizyczną (36 proc.) oraz realizacją hobby i zainteresowań (34 proc.).

Konsekwencje widać również w relacjach międzyludzkich. 22 proc. badanych przyznaje, że zmęczenie pracą odbija się na ich relacjach z rodziną i znajomymi, a 20 proc. ma przez nie mniej czasu dla partnera lub partnerki. Kolejne 17 proc. wskazuje na wpływ przemęczenia na życie intymne, a 12 proc. na czas spędzany z dziećmi. Oznacza to, że obowiązki zawodowe konkurują nie tylko z odpoczynkiem czy zainteresowaniami, ale również z czasem, który moglibyśmy poświęcić najbliższym.

Kobiety częściej odczuwają skutki przemęczenia w domu

Choć przemęczenie dotyka zarówno kobiet, jak i mężczyzn, jego konsekwencje dla życia prywatnego nie rozkładają się równomiernie. Największą różnicę widać w obowiązkach domowych. Aż 47 proc. kobiet przyznaje, że zmęczenie pracą utrudnia im ich wykonywanie, podczas gdy wśród mężczyzn odsetek ten wynosi 34 proc.

Kobiety częściej wskazują również na ograniczenie czasu spędzanego z partnerem lub partnerką (23 proc. vs. 16 proc. mężczyzn) oraz negatywny wpływ zmęczenia na relacje z rodziną i znajomymi (25 proc. vs. 20 proc.). Częściej odbija się ono także na ich aktywności fizycznej (39 proc. vs. 33 proc.). Z kolei mężczyźni najczęściej wskazują na sen i odpoczynek (38 proc.). W przypadku życia intymnego i czasu spędzanego z dziećmi odpowiedzi obu płci są niemal identyczne.
Wyniki mogą odzwierciedlać nierówny podział obowiązków domowych i opiekuńczych. Pomimo coraz powszechniejszego modelu partnerskiego, wciąż dla części kobiet koniec pracy zawodowej nie oznacza końca codziennych obowiązków. W efekcie czasu na odpoczynek, własne zainteresowania czy pielęgnowanie relacji pozostaje jeszcze mniej.

Zmęczony pracownik to również problem dla firmy

Konsekwencje przemęczenia nie ograniczają się do życia prywatnego. Pracownik, który nie ma czasu na regenerację psychiczną i fizyczną, może mieć większe trudności z koncentracją, podejmowaniem decyzji i utrzymaniem efektywności. Przewlekłe przeciążenie zwiększa również ryzyko wypalenia zawodowego i problemów zdrowotnych, które mogą prowadzić do absencji.

Według danych ZUS w 2025 r. wystawiono 27,5 mln zaświadczeń lekarskich, które przełożyły się na 290,5 mln dni absencji. To o 0,5 mln dni więcej niż rok wcześniej i o 8 mln więcej niż w 2021 r. Istotnym problemem pozostają zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania, które odpowiadały za 34,1 mln dni zwolnień lekarskich. Dane te nie pokazują bezpośrednio skali absencji spowodowanej przemęczeniem zawodowym, ale zwracają uwagę na znaczenie zdrowia psychicznego dla funkcjonowania rynku pracy.

– Dane o zwolnieniach pokazują tylko część kosztów. Zanim pracownik trafi na L4, często przez jakiś czas pracuje na rezerwie. Pracodawcy regularnie mierzą wyniki i zaangażowanie, ale znacznie rzadziej zastanawiają się, jakim kosztem są one osiągane. A przeciwdziałanie przemęczeniu jest bardzo ważne. Chodzi o realistyczne planowanie obciążenia pracą, jasne zasady kontaktu po godzinach i kulturę organizacyjną, w której odpoczynek nie jest oznaką braku ambicji. Dużą rolę odgrywają też menedżerowie. Jeśli przełożony wysyła maile w nocy i nie wykorzystuje urlopu, pracownicy szybko uznają, że tego samego oczekuje się od nich. Tymczasem odpoczynek nie jest nagrodą za dobrą pracę, tylko warunkiem jej wykonywania – podsumowuje Krzysztof Inglot.