56% ankietowanych Polaków boi się popełnienia błędów w rocznym zeznaniu PIT, a co trzeci przyznaje, że nie zna ulg dzięki którym mógłby obniżyć swój podatek. To główne wnioski z sondażu przeprowadzonego na zlecenie PITax tuż przed startem sezonu rozliczeń podatkowych. Mamy skomplikowane i trudne do zrozumienia przepisy – twierdzi co piąty ankietowany. Chętniej niż przed rokiem korzystamy ze sztucznej inteligencji do zdobycia podatkowej wiedzy, ale pełnego rozliczenia nie powierzyłoby algorytmom 67% badanych. Od najbliższej niedzieli (15 lutego) ponad 20 milionów Polaków będzie już mogło złożyć roczne zeznanie PIT. Im szybciej to zrobimy, tym wcześniej możemy liczyć na ewentualny zwrot podatku.

Roczne deklaracje podatkowe będzie można składać od 15 lutego do 30 kwietnia i – jak wynika z sondażu PITax – do końca lutego skorzysta z tej możliwości blisko połowa ankietowanych Polaków. Nie obędzie się jednak bez stresu. Aż 56% badanych przyznaje, że boi się popełnienia błędu podczas wypełniania rocznego zestawienia. Przyczyną tego stanu rzeczy jest m.in. rosnąca dezorientacja przepisami – 38% respondentów przyznało, że nie wie, czy zasady rozliczeń uległy zmianie, co stanowi wzrost o 6 p.p. względem ubiegłego roku. Wśród problemów przy rozliczaniu PIT 24% ankietowanych wskazało trudności w zrozumieniu ulg podatkowych, a co piąty badany – skomplikowane, trudne do zrozumienia przepisy.

– Mimo, że rozliczenie PIT za sprawą rządowych systemów jest w teorii coraz prostsze, to poziom niepewności wśród podatników pozostaje na wysokim poziomie. Coraz więcej osób przyznaje, że gubi się w gąszczu przepisów, nie wiedząc nawet, czy zasady rozliczeń uległy zmianie. Paradoksalnie, im bardziej fiskus automatyzuje proces rozliczeń, tym bardziej Polacy obawiają się, że coś ważnego może im umknąć. Lęk przed błędem to efekt skomplikowanych regulacji i zbyt często zmieniających się interpretacji podatkowych. Niezbędne w tym gąszczu okazują się rzetelna wiedza o aktualnych przepisach oraz intuicyjne narzędzia, które podpowiedzą podatnikowi najlepsze rozwiązania – komentuje dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy PITax.

Nie ufamy fiskusowi

Z badania PITax wynika, że ponad połowa ankietowanych (51%) woli samodzielnie sprawdzić dostępne ulgi, niż zaufać, że zrobi to za nich rządowy system. 41% badanych woli szukać wsparcia w tej kwestii u niezależnych doradców podatkowych lub pośród komercyjnych choć darmowych programów do rozliczeń. Jedną z przyczyn może być nieznajomość dostępnych ulg, którą zadeklarowało 33% badanych. Z drugiej strony aż 88% ankietowanych Polaków chciałoby lepiej poznać ulgi, dzięki którym mogliby obniżyć swój podatek. To wzrost o 5 p.p. w porównaniu z 2025 rokiem, co świadczy o rosnącej presji na dbanie o domowy budżet.

Z badania wynika także rosnąca z roku na rok popularność rządowego systemu do rozliczeń. Można zatem wysnuć wniosek, że w obawie przed błędami w zeznaniach, podatnicy coraz częściej godzą się na automatyczne zatwierdzenie rozliczenia, nawet jeśli skutkuje to zapłatą wyższego podatku.

– Wyniki badania pokazują jasno: Polacy nie chcą jedynie wywiązać się z obowiązku podatkowego. Szukają realnych oszczędności, ale czują, że systemy automatyczne nie działają na ich korzyść. Fakt, że ponad połowa podatników nie wierzy w skuteczność automatycznego dopasowania ulg przez system rządowy, to potężny mandat zaufania dla niezależnych narzędzi i doradców. Podatnik chce mieć pewność, że jego deklaracja jest nie tylko poprawna, ale przede wszystkim najbardziej korzystna finansowo – dodaje dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy PITax.

AI: Słabo użyteczna wyszukiwarka i fatalny księgowy

Sztuczna inteligencja w finansach osobistych zderzyła się ze ścianą sceptycyzmu. Choć AI zyskuje na popularności – korzysta z niej już 25% badanych (wzrost z 20% r/r) – to jej rola kończy się na etapie zbierania informacji. Tylko 15% użytkowników oceniło odpowiedzi algorytmów jako kompletne i jakościowe. Kolejne 10% ankietowanych nie zweryfikowało tych odpowiedzi a 4% znalazło w nich błędy. 70% badanych nie korzystało z pomocy AI do wyszukiwania informacji o podatkach. To mniej niż w ubiegłym roku (70%).

Największy opór budzi jednak kwestia oddania sztucznej inteligencji kontroli nad samym procesem wypełniania deklaracji. Aż 67% Polaków nie jest gotowych na taki krok (wzrost z 65% w 2025 r.). Argument jest jeden i bardzo konkretny: to zadanie zbyt poważne i wiąże się ze zbyt dużą odpowiedzialnością, by powierzyć je maszynie (36% wskazań). Polacy wolą technologię, która ich „prowadzi za rękę”, a nie taką, która podejmuje decyzje za nich.

Obraz polskiego podatnika w 2026 roku to portret osoby, która sprawnie porusza się w świecie cyfrowym, ale wciąż czuje się niepewnie w gąszczu zawiłych przepisów. Choć coraz chętniej korzystamy z narzędzi online, to lęk przed błędem oraz chęć rzetelnego wykorzystania ulg sprawiają, że nie oddajemy pełnej kontroli automatom ani sztucznej inteligencji. W nadchodzącym sezonie rozliczeniowym kluczowa okaże się nie tylko szybkość wysłania deklaracji, ale przede wszystkim dostęp do intuicyjnych rozwiązań, które dadzą podatnikom poczucie bezpieczeństwa i pewność, że ich domowy budżet został w pełni zabezpieczony.

——————————————————–

Badanie „Rozliczenie podatku PIT” przeprowadziła pracownia badawcza SW Research na zlecenie PITax. Ankiety wypełniła reprezentatywna grupa 1000 dorosłych Polaków, mieszkańców miast i wsi. Odpowiedzi zebrano metodą CAWI (online), na panelu internetowym SW Panel. Badanie zrealizowano pod koniec stycznia 2026.

Źródło: PITax