Mija 45 lat, odkąd studencki głos sprzeciwu po raz pierwszy wybrzmiał tak głośno. To, co zaczęło się w 1980 roku jako odważny sprzeciw wobec reżimu, dziś jest fundamentem nowoczesnej społeczności akademickiej. NZS to nie tylko historia z podręczników – to
żywa energia, którą teraz możemy podziwiać na nowym muralu w Lublinie.

Wszystko zaczęło się we wrześniu 1980 roku, gdy studenci postanowili wesprzeć robotnicze strajki. 60 grup założycielskich z całego kraju spotkało się na Politechnice Warszawskiej, by powołać do życia „studencką Solidarność”. Droga do legalizacji była
wyboista – władze PRL uległy dopiero po fali strajków, m.in. w Łodzi w lutym 1981 roku.

Warto pamiętać, o co tak naprawdę toczyła się walka. To właśnie dzięki determinacji NZS wywalczono m.in. reformę szkolnictwa wyższego, ograniczenie cenzury w wydawnictwach akademickich oraz prawo do posiadania niezależnej, samorządnej
organizacji studenckiej . Nawet po delegalizacji w stanie wojennym i aresztowaniach działaczy, zrzeszenie nie zaprzestało walki o podmiotowość studenta, działając w podziemiu.

Odrodzenie organizacji nastąpiło po protestach w 1988 roku. Mimo represji ze strony Służby Bezpieczeństwa, NZS konsekwentnie domagał się prawa do strajku i samostanowienia. Podczas obrad Okrągłego Stołu studenci nie ugięli się, co
doprowadziło do ogólnopolskiej akcji strajkowej w maju 1989 roku. Ostatecznie, 22 września 1989 roku, NZS odzyskał pełną legalność, otwierając drogę do nowoczesnego reprezentowania interesów studentów.

Dziś NZS to już nie walka polityczna, a realne wsparcie dla żaków. Ogólnopolskie akcje, takie jak krwiodawcza Wampiriada, „Studenci dla Zdrowia” czy „Drogowskazy Kariery”, pokazują, że fundamentem organizacji pozostaje pomoc drugiemu człowiekowi.
Na UMCS ta historia zyskała właśnie nowy symbol. Z okazji 45-lecia odsłonięto mural autorstwa Kornelii Michalak. Przedstawia on maszerujących młodych ludzi walczących o swoje prawa – to wizualny pomost między pokoleniem lat 80. a współczesną
młodzieżą.

Przy dziele spotkały się autorka Kornelia Michalak, przewodnicząca NZS UMCS Kinga Wawer, prorektor ds. studenckich Dorota Kołodyńska oraz wiceprzewodnicząca ds. finansowych Martyna Meksuła. To spotkanie pokazuje, że NZS to silna wspólnota, która buduje przyszłość, pamiętając o tym, jak wiele udało się wywalczyć przez ostatnie dekady.

Agata Kulina