Narodowy Bank Polski poinformował, że od 21 lipca 2026 r. będą dostępne w sprzedaży srebrne monety kolekcjonerskie „1 złoty II Rzeczypospolitej” z serii „Historia monety polskiej”.

Moneta o nominale 20 zł jest wykonana ze srebra o próbie Ag 925, ma średnicę 38,61 mm i masę 28,28 g. Jej nakład wynosi do 10 000 sztuk. Monety będzie można nabyć we wszystkich Oddziałach Okręgowych NBP i w sklepie internetowym Kolekcjoner w cenie 550 zł.

Nowa moneta kolekcjonerska nawiązuje do jednej z najważniejszych monet obiegowych okresu międzywojennego oraz do reformy walutowej przeprowadzonej po odzyskaniu przez Polskę niepodległości.

Na awersie monety odwzorowano stronę główną zabytkowej monety 1 zł z 1929 r. z orłem białym i rokiem 1929. Tło stanowi odwzorowanie ozdobnego portalu nad wejściem do głównej sali Banku Polskiego SA w Warszawie, który mieścił się wówczas przy ul. Bielańskiej. W dolnej części umieszczono współczesne godło Rzeczypospolitej Polskiej, napis „RZECZPOSPOLITA POLSKA” rok emisji 2026 oraz nominał 20 zł.

Rewers nowej monety kolekcjonerskiej odtwarza w całości rewers monety zabytkowej. Widzimy tam zatem napis 1 ZŁOTY otoczony bardzo finezyjnym ornamentem. Tłem wypełniającym pozostałą część monety jest powtórzenie tego ornamentu w większej skali. Całość dopełnia napis w górnej części otoku, przedstawiający temat monety: 1 ZŁOTY II RZECZYPOSPOLITEJ.

Państwo polskie po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. musiało stworzyć własny system pieniężny. Pierwszą walutą w 1918 r. była marka polska, która jednak szybko uległa dewaluacji. W 1924 r., na mocy ustawy z 11 stycznia 1924 r., została ona zastąpiona nową jednostką monetarną – złotym. Po raz pierwszy w naszych dziejach 1 złoty był równy 100 groszom.

Pierwotnie przewidywano emisję monet aż 13 nominałów, bitych w złocie, srebrze, niklu i brązie. Później uwarunkowania nieco zredukowały ten asortyment, przede wszystkim w zakresie monety złotej. Wobec olbrzymiego zapotrzebowania na ten tak zróżnicowany pieniądz bity powstała konieczność złożenia zamówień aż w siedmiu mennicach europejskich i jednej amerykańskiej. Łącznie wybiły one 436 mln polskich monet.

Dalsze zapotrzebowanie na monety zaczęła stopniowo pokrywać mennica warszawska, którą utworzono na Pradze przy ul. Markowskiej. Jej uroczyste otwarcie w obecności prezydenta Rzeczypospolitej Stanisława Wojciechowskiego nastąpiło 14 kwietnia 1924 r. Początkowo wybijano w niej jedynie monety najniższych nominałów – 1 grosz, 2 grosze i 5 groszy.

Następowały też zmiany całego systemu monetarnego. W związku z tym obniżono zawartość kruszcu w monetach, a dotychczas srebrne monety 1-złotowe zaczęto bić w czystym niklu. Ich nowy projekt stworzył artysta rzeźbiarz Mieczysław Kotarbiński. Monety te na stronie awersowej noszą wyobrażenie ukoronowanego orła białego, a w otoku napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA • 1929 •. Stronę rewersową natomiast zajmuje w całości – pięknie ozdobiony nominał monety: 1 ZŁOTY.

Więcej informacji można znaleźć w folderze emisyjnym.