Informacje o wydarzeniu w Ośrodku "Brama Grodzka - Teatr NN"



Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN"
20-122 Lublin, ul. Grodzka 21
tel./fax: 81 532 58 67
www.teatrnn.pl

 

 

 

Marzec ’68: Bunt i propaganda.
Marzec 1968 r. w Lublinie

22 marca 2018, godz. 17:00

Sala Czarna, Brama Grodzka, ul. Grodzka 21



 
W tym roku obchodzimy 50. rocznicę wydarzeń marcowych z 1968 r. Spotkanie promocyjne okolicznościowego numeru „Scriptores” będzie skupione wokół protestów studenckich odbywających się w tamtym czasie w Lublinie. O swoich przeżyciach opowiedzą naoczni świadkowie i uczestnicy: Janusz Bazydło, Ryszard Setnik i Maria Wrzeszcz.
 
30 stycznia 1968 roku odbyło się ostatnie przedstawienie „Dziadów” Kazimierza Dejmka, co wywołało oburzenie wśród części środowiska intelektualnego. W Warszawie doszło do manifestacji studentów, którzy protestowali przeciwko cenzurze. Wiec zorganizowany 8 marca 1968 roku w obronie relegowanych studentów Uniwersytetu Warszawskiego, został brutalnie rozpędzony przez siły milicyjne.
Wydarzenia ze stolicy były pobudką dla lublinian do solidaryzowania się z warszawskimi studentami i wszczęcia własnego buntu. Odpowiedzialnością za te incydenty obarczeni byli głównie studenci KUL. Równocześnie w kraju nastąpił punkt kulminacyjny antysemickiej propagandy prowadzonej od początku lat 60.
 
List Andrzeja Klimowicza:
(...) Demonstracja zebrała się w Chatce Żaka i kiedy pan rektor Seidler prosił o rozejście się tłumacząc, że studenci dają się prowokować przez nieodpowiedzialne grupy, cały tłum ruszył w kierunku Domu Nauczyciela, pod którym stali uzbrojeni milicjanci w hełmach, maskach i z karabinami. Pan rektor przez tubę w imieniu prawa i w imieniu PRL kazał się rozejść, ale tłuszcza nie usłuchała. Zagrożono użyciem siły. Część dziewcząt zabierano za hałasowanie do Domu Nauczyciela, albo wsadzano do samochodów. Tłum zaczął wycofywać się. Milicja aresztowała jeszcze potem kilkanaście osób. Ludzie wystraszyli się. Po mieście jeździ dużo samochodów MO i patrole milicyjne (…).
 
Fragment artykułu dr Chomy-Jusińskiej (IPN):
(...)11 marca o godz. 14.00 przed Chatką Żaka rozpoczął się wiec studencki z udziałem około tysiąca osób, w tym uczniów szkół średnich. Obecni tam przedstawiciele władz uczelni starali się skłonić zebranych do rozejścia się. Około godz. 15.00 połowa zgromadzonych ruszyła w stronę gmachu KW PZPR z okrzykami: „Precz z cenzurą”, „Chcemy demokracji”, „Solidaryzujemy się z młodzieżą studencką Warszawy”, „Żądamy wznowienia Dziadów”, „Precz z Dziadami obecnie rządzącymi”(...).
 
Obok protestów studenckich toczyła się walka wewnątrz PZPR, której narzędziem była rozpętana kampania antysemicka.
Województwo lubelskie pod koniec lat 60. zamieszkiwało około 450 osób pochodzenia żydowskiego. Większość z nich czuła głęboki związek z kulturą polską. Mimo doświadczeń II wojny światowej, nastroje antysemickie w polskim społeczeństwie nie zniknęły. Na stosunek do Żydów istotny wpływ miał stereotyp „żydokomuny”. Wiązał się z postrzeganiem kierownictwa PPR i PZPR oraz aparatu bezpieczeństwa jako zdominowanych przez Żydów. Konsekwencją walki wewnątrzpartyjnej, antysemickiej propagandy i działań represyjnych podejmowanych wobec społeczności żydowskiej była emigracja osób pochodzenia żydowskiego. Dane Służby Bezpieczeństwa podają, że od 1968 do 1972 r. z województwa lubelskiego wyjechały 122 osoby, co stanowiło około 27 proc. lokalnej społeczności żydowskiej. Blisko połowa wyjechała do Izraela, w dalszej kolejności jako miejsce zamieszkania wybierano Danię, Szwecję, USA.
 
 
O tym jak wyglądała rzeczywistość końca lat sześćdziesiątych na spotkaniu opowiedzą:
Janusz Bazydło, Ryszard Setnik, Maria Wrzeszcz oraz historyczka dr Małgorzata Choma-Jusińska (IPN Lublin). Spotkanie poprowadzi dr Teresa Klimowicz.
 
„Scriptores” to kontynuacja obecnego do 2000 roku kwartalnika „Scriptores Scholarum”. Jest to czasopismo wydawane przez “Ośrodek Brama Grodzka - Teatr NN”, skupione na szeroko pojętej edukacji społecznej.
 
Tekst informacji prasowej powstał w oparciu o artykuł dr Małgorzaty Chomy-Jusińskiej (IPN).

 

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo do odwołania lub zmiany poszczególnych punktów programu.